WANASPATHI - වනස්පති

                           NASA Moon Camera Mosaic චන්ද්‍ර දක්ෂිණ ධ්‍රැවය මත                                                      ආලෝකය විහිදුවයි.... Shackleton ආවාටයේ නව මොසෙයික් මගින් චන්ද්‍ර දක්ෂිණ ධ්‍රැව කලාපයේ පෙර නොවූ විරූ තොරතුරු හෙළි කිරීමට චන්ද්‍ර කක්ෂගත කැමරා දෙකක බලය ප්‍රදර්ශනය කරයි. මෙම මොසෙයික් නිර්මාණය කර ඇත්තේ 2009 වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක වන LROC (Lunar Reconnaissance Orbiter Camera) සහ 2022 අගෝස්තු මාසයේදී දියත් කරන ලද KARI (කොරියාවේ අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ ආයතනය) අභ්‍යවකාශ යානයක ඇති NASA උපකරණයක් වන ShadowCam වෙතින් ලබාගත් ඡායාරූප සමඟිනි. ShadowCam සංවර්ධනය කරන ලද්දේ Malin Space Science Systems සහ Arizona State University විසිනි. LROC හට චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨයේ සවිස්තරාත්මක රූප ග්‍රහණය කර ගත හැකි නමුත් ස්ථීර සෙවන සහිත ප්‍රදේශ ලෙස හැඳින්වෙන, සෘජු හිරු එළිය කිසිදා නොලැබෙන චන්ද්‍රයාගේ සෙව...

                                   මදක් සිතා බලන්න යමක්... ශ්‍රීමත් අයිසැක් නිව්ටන් ඔහුගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ න්‍යාය සකස් කළේ ඇපල් ගෙඩියක් ඔහුගේ හිස මතට වැටීමෙන් පසුව බව බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරන අතර, මෙම කතාව සත්‍යයට වඩා මිථ්‍යාවක් විය හැකිය. ඇපල් කතාව ඔහුගේ සොයාගැනීම පිළිබඳ වචනානුසාරයෙන් විස්තර කිරීමට වඩා, සංකල්පය සරල කිරීමට ඔහු බෙදාගත් හාස්‍යජනක උපහාසයක් යැයි සිතේ. ..................... ප්‍රසන්න විජයසිංහ...................  

                      පිකාස්ගේ ලෝකය ගවේෂණය කිරීම..... Pikas, බොහෝ විට පාෂාණ හාවන් හෝ කේතු ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ, Ochotonidae පවුලට අයත් වන අතර ආසියාවේ, උතුරු ඇමරිකාවේ සහ නැගෙනහිර යුරෝපයේ සමහර ප්‍රදේශවල කඳුකර ප්‍රදේශවලට ආවේණික කුඩා, ශාකභක්ෂක ක්ෂීරපායින් වේ. ඔවුන්ගේ කුඩා ප්‍රමාණය සහ නොපැහැදිලි ස්වභාවය තිබියදීත්, පිකා ඔවුන්ගේ පරිසර පද්ධතිවල තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර විද්‍යාඥයින්ගේ සහ ස්වභාව ලෝලීන්ගේ අවධානයට ලක්ව ඇත. මෙම ලිපිය ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන, හැසිරීම්, අනුවර්තනයන් සහ සංරක්ෂණ තත්ත්වය ගවේෂණය කරමින් පිකාගේ සිත් ඇදගන්නාසුළු ලෝකය වෙත ගවේෂණය කරයි. වාසස්ථාන සහ ව්‍යාප්තිය.. Pikas ප්‍රධාන වශයෙන් පාෂාණ බෑවුම්, තලස් ක්ෂේත්‍ර සහ තණබිම් වලින් සංලක්ෂිත ඇල්පයින් සහ උපල්පයින් වාසස්ථානවල දක්නට ලැබේ. මෙම වාසස්ථාන පාෂාණ කුහරවල නවාතැන් ගැනීමට සහ සංකීර්ණ ගුල් පද්ධති ඉදිකිරීමට පිකාට ඕනෑ තරම් අවස්ථා ලබා දෙයි. ඒවා බොහෝ විට කඳුකර ප්‍රදේශ සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති අතර, සමහර විශේෂ ශුෂ්ක පඩිපෙළ පරිසරවල පහළ උන්නතාංශවල ද වාසය කරයි. පිකා බෙදා හැරීම විවිධ භූගෝලීය කලාප ...

                                         බර්නූලි පවුල............ බර්නූලි පවුල 17 වන සහ 18 වන සියවස්වල විවිධ විද්‍යා ක්ෂේත්‍ර සඳහා සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දුන් ස්විට්සර්ලන්ත ගණිතඥයින් සහ භෞතික විද්‍යාඥයින්ගේ කැපී පෙනෙන රාජවංශයකි. පවුල විසින් ප්‍රමුඛ පෙළේ විද්වතුන් 8 දෙනෙකු බිහි කරන ලදී, විශේෂයෙන් Jacob, Johann සහ Daniel Bernoulli, ඔවුන් කලනය, අවකල සමීකරණ, සම්භාවිතා න්‍යාය සහ තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ පුරෝගාමීන් අතර විය. ............. ප්‍රසන්න විජයසිංහ.................