WANASPATHI - වනස්පති

විද්වතුන් පවසන්නේ මෙම දිවා ආලෝකය ඉතිරි කිරීමේ කාලය මානව ජීව විද්‍යාව හා ස්වාභාවික ලෝකය යන දෙකටම බෙහෙවින් අසමමිතික බවයි. ආදිවාසී විද්වතෙකු වන ආචාර්ය රේචල් විල්සන් ටොලෙමාර් තර්ක කරන්නේ දිවා ආලෝකය ඉතිරි කිරීමේ කාලය (DST) යනු පරිසර විද්‍යාවේ මුල් බැස නොගත් කෘතිම නිර්මාණයක් බවයි. ස්වභාවධර්මයේ දී, දිගු දින ක්‍රියාකාරකම් සහ වර්ධනයට ආරාධනා කරන අතර, කෙටි දින විවේකය සහ පරාවර්තනය ඉල්ලා සිටී. එහෙත් මෙම රිද්මය නොසලකා හරින එකම විශේෂය මිනිසුන් වන අතර, සෘතුමය අවශ්‍යතා වෙනුවට කාර්මික වැඩ කාලසටහන් ඉටු කිරීම සඳහා කාලය නැවත ලියයි. බොහෝ ආදිවාසී සංස්කෘතීන් සඳහා, කාලය කිසි විටෙකත් පාලනය කිරීමට හෝ ප්‍රශස්ත කිරීමට දෙයක් වී නැත. ඒ වෙනුවට, එය සම්බන්ධක සහ පෘථිවියේ පදනම් වී ඇත - චන්ද්‍රයින්, අස්වැන්න සහ ස්වාභාවික චක්‍ර මගින් සලකුණු කර ඇත. ඊට වෙනස්ව, DST උපකල්පනය කරන්නේ, රැකබලා ගන්නන්, මාරු සේවකයින් සහ ආයතනික කාලයට පිළිවෙලට නොගැලපෙන අයගේ යථාර්ථය නොසලකා හරිමින්, දෘඩ 9 සිට 5 දක්වා කාලය තුළ සෑම කෙනෙකුම වැඩි දිවා ආලෝකයෙන් ප්‍රතිලාභ ලබන බවයි. ටොලෙමාර් මෙය නූතන සමාජය සහ ග්‍රහලෝකය අතර විශාල විසන්ධි කිරීමක කොටසක් ලෙස දකී. ...

ශ්‍රී ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය  1. දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යනු කුමක්ද? දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය (Penal Code of Sri Lanka) යනු රටේ අපරාධ ලෙස සලකන ක්‍රියා සහ ඒ සඳහා අදාළ දඩුවම් නියම කරන මූලික නීති පොතකි. මෙය මුලින්ම 1883 දී පනතක් ලෙස ප්‍රඥාපනය කර 1885 දී දේශගුණයට පත් කළ අතර එය ඉන්දියානු දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයෙන් ආශ්‍රිත පරිදි සකස් කළ එකකි. දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය තුළින්: කුමන ක්‍රියාවක් අපරාධයක්ද, ඒ අපරාධයට ගත හැකි උපරිම හා අවම දඩුවම්, විවිධ වරදවල් සඳහා අධිකරණයේ බලය, අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් ආදිය නියම කර ඇත. 2. දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ සංයුතිය (Structure) දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය වැඩිමහල් කොටස් තුනක (Parts I, II, III) ආකාරයට පිහිටා ඇත. PART I – General Explanations (සාමාන්‍ය විස්තර) මෙහිදී: දණ්ඩ නීතියේ සාමාන්‍ය නියමයන් වරදකරු, වරද, දඩුවම්, උත්සහය, සහායකත්වය අදහස් සහ අර්ਥ දැක්වීම් උදාහරණ Section 32 : Common intention (සමූහ අදහසින් වරද කිරීම) Section 83 : Children under 12 not fully criminally liable PART II – Of Offences (අපරාධ පිළිබඳ කොටස) මෙය වරදවල් නියම කරන ප්‍රධාන කොටසයි. මෙහි අන්තර්ගතය: රාජ්‍යයට එරෙහි අපරාධ මිනිස...

ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව .... 1. ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව යනු කුමක්ද? ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව (Presidential Commission of Inquiry – PCoI) යනු ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන, රාජ්‍ය භාරයන්ට, පොදු වසංගතයන්ට, දූෂණ වංචා, අපරාධ, රාජ්‍ය වියදම්, හදිසි සිදුවීම් හෝ රටට දැඩි බලපෑම් ඇති කළ ගැටලු විමර්ශනය කිරීම සඳහා පිහිටුවන නිල විමර්ශන සභාවක්ය. මෙය ජනාධිපති බලය යටතේ පවතින අතර, සත්‍යය හෙළිදරව් කිරීම, වගකීම නියම කිරීම, සහ නියෝග/යෝජනාවන් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වේ. 2. ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවේ සංයුතිය සකස් වන්නේ කෙසේද? 2.1 පත් කිරීම කොමිෂන් සභාව ජනාධිපතිවරයා විසින් Gazette Notification (Extraordinary Gazette) මගින් පත් කරයි. කොමිෂන් සභාවේ සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාව 1 – 5 හෝ අවශ්‍ය නම් වැඩි විය හැක. 2.2 සාමාජිකයින්ගේ ස්වභාවය සාමාජිකයින් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පත් කරන්නේ: උසස් අධිකරණ මන්ත්‍රීවරු උසස් නීතිඥයින් (Retired Judges / Lawyers) විශේෂඥ මට්ටමේ වෘත්තීන් (e.g., Audit, Finance, Forensic, Police Service, Administration) 2.3 සභාපතිවරයා සභාවේ සභාපතිවරයා (Chairman) සාමාජිකයින්ගෙන් තෝරා පත් කළ නිල රටාවක් සහිත...

පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව 1. පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව යනු කුමක්ද? පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව යනු ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව විසින් ස්ථාපිත කරන විශේෂ කමිටු එකකි. මෙය තාවකාලික හෝ ස්ථීරව පිහිටුවන අතර රටට, පාර්ලිමේන්තුවට, හෝ මන්ත්‍රීවරයෙකුට සම්බන්ධ ගැටළුවක් විමර්ශනය කිරීම, වාස්තු සාධක සොයා බැලීම, හා අදහස්/නියෝග/යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පත් කරයි. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පාර්ලිමේන්තු නියෝජිතයන්ගෙන් (MPs) සකස් වන අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ සභාපතිගේ අනුමැතියෙන් කටයුතු කරයි. 2. තේරීම් කාරක සභාවේ සංයුතිය සකස් වන්නේ කෙසේද? තේරීම් කාරක සභාවක් මණ්ඩලයක් ලෙස ස්ථාපිත වන විට ඒහි සංයුතිය පහත පරිදි ලක්ෂණගත වේ: 2.1 තේරීම් කාරක සභාවේ සාමාජිකත්වය සාමාජිකයින් පාර්ලිමේන්තුවෙන් තෝරා පත් කරන මන්ත්‍රීවරුන් වේ. සාමාජික සංඛ්‍යාව කමිටුවේ වගකීම් අනුව වෙනස් විය හැක – සාමාන්‍යයෙන් 7 – 25 අතර. සභාපතිවරයා (Chairman) පාර්ලිමේන්තුව විසින් හෝ සභාපතිතුමා (Speaker) විසින් මනෝඥ ලෙස තෝරා පත් කරයි. 2.2 පක්ෂ නියෝජනය කමිටුවේ දේශපාලන සමානාත්මතාව රඳා පවතින අතර, පාලක පක්ෂයට ප්‍රධාන නියෝජනය, විපක්ෂයටත් සාධාරණ නියෝජනය ලබා දේ. පක්ෂ නියෝජ...