පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව
1. පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව යනු කුමක්ද?
පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව යනු ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව විසින් ස්ථාපිත කරන විශේෂ කමිටු එකකි. මෙය තාවකාලික හෝ ස්ථීරව පිහිටුවන අතර රටට, පාර්ලිමේන්තුවට, හෝ මන්ත්රීවරයෙකුට සම්බන්ධ ගැටළුවක් විමර්ශනය කිරීම, වාස්තු සාධක සොයා බැලීම, හා අදහස්/නියෝග/යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පත් කරයි.
මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පාර්ලිමේන්තු නියෝජිතයන්ගෙන් (MPs) සකස් වන අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ සභාපතිගේ අනුමැතියෙන් කටයුතු කරයි.
2. තේරීම් කාරක සභාවේ සංයුතිය සකස් වන්නේ කෙසේද?
තේරීම් කාරක සභාවක් මණ්ඩලයක් ලෙස ස්ථාපිත වන විට ඒහි සංයුතිය පහත පරිදි ලක්ෂණගත වේ:
2.1 තේරීම් කාරක සභාවේ සාමාජිකත්වය
සාමාජිකයින් පාර්ලිමේන්තුවෙන් තෝරා පත් කරන මන්ත්රීවරුන් වේ.
සාමාජික සංඛ්යාව කමිටුවේ වගකීම් අනුව වෙනස් විය හැක – සාමාන්යයෙන් 7 – 25 අතර.
සභාපතිවරයා (Chairman) පාර්ලිමේන්තුව විසින් හෝ සභාපතිතුමා (Speaker) විසින් මනෝඥ ලෙස තෝරා පත් කරයි.
2.2 පක්ෂ නියෝජනය
කමිටුවේ දේශපාලන සමානාත්මතාව රඳා පවතින අතර,
පාලක පක්ෂයට ප්රධාන නියෝජනය,
විපක්ෂයටත් සාධාරණ නියෝජනය ලබා දේ.
පක්ෂ නියෝජකයන් අපේක්ෂා නියමයන් අනුව සභාපතිවරයාට ඉදිරිපත් කරන ලැයිස්තුවකින් පමණක් පත් කරයි.
2.3 ලේකම් හා සහයක නිලධාරීන්
කමිටුවට පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරයාගේ කාර්යාලයේ නිලධාරීන් සේවා සැපයීම.
ලේකම්වරයා වාර්තා, මිනිට්ස්, සහ ගිණුම් සකස් කරයි.
3. තේරීම් කාරක සභාවේ කාර්යභාරය (Functions)
තේරීම් කාරක සභාවට පවරා ඇති ප්රධාන කාර්යයන් කීපයක් මෙසේ වේ:
3.1 පාර්ලිමේන්තු පනත් කෙටුම්පත් විමර්ශනය කිරීම
පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ පනත් කෙටුම්පත් විමර්ශනය කිරීම
අවශ්ය නම් විශේෂ දැක්ම, උපදෙස්, සංශෝධන යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම
පනත පුළුල් විවාදයකට පෙර සවිස්තරයෙන් අධ්යයනය කිරීම
3.2 චෝදනා, ගැටලු සහ ගැටුම් විමර්ශනය
මන්ත්රීවරුන් හෝ රාජ්ය නිලධාරීන් සම්බන්ධ වෝ අයුතු ක්රියාවන් ගැන විමර්ශන
පාර්ලිමේන්තුවට හෝ ජනතාවට අදාළ පාර්ශ්වීය ගැටලු සැනසීම
සාක්ෂි ලබා ගැනීම, සාක්ෂිකරුවන් කැඳවීම, ලියවිලි ලබා ගැනීම
3.3 වාර්තාවක් සකස් කිරීම
සියලුම සාක්ෂි, සොයා බැලූ කරුණු හා ප්රතිඵල වාර්තාවක් බවට සකස් කර
එය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම
පාර්ලිමේන්තුවට නිර්ණය ගැනීමට උපදෙස්, යෝජනා සහ නිගමන ඉදිරිපත් කිරීම
3.4 විශේෂ කාර්යයන්
ජාතික ප්රශ්න, දූෂණ, පරිසර විනාශ, රාජ්ය වියදම් හෝ රාජ්ය ආයතන ගැන විමර්ශන
ප්රතිසංස්කරණ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම
ප්රංශය, බේරුම, එරට දේපළ, අයිතිවාසිකම්, සේවා ගිවිසුම් වැනි ගැටලු සලකා බැලීම
3.5 පාර්ලිමේන්තුවට මනා පාලනයට සහය දැක්වීම
දේශපාලන පක්ෂ අතර සාමාජිකත්වය සමානව පවත්වා සාධාරණ විමර්ශන කිරීම
රාජ්ය පාලනයට දේශපාලන බලපෑම් අවම කිරීම
ජනතාවට සහ පාර්ලිමේන්තුවට විශ්වාසදායී විවරණ ඉදිරිපත් කිරීම
4. තේරීම් කාරක සභා වර්ග
අවශ්යතාවය අනුව බොහෝ ආකාර ඇත:
විශේෂ තේරීම් කමිටු – විශේෂ ගැටලුවක් සදහා
ස්ථිර තේරීම් කමිටු – පාර්ලිමේන්තුවේ ස්ථිර කාර්යයන් සඳහා
මන්ත්රී දුරස්ථතා/නීති ප්රතිපත්ති සම්බන්ධ කමිටු
ශාඛා/ආයතන සම්බන්ධ විමර්ශන කමිටු
පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවක් යනු:
පාර්ලිමේන්තුවේ පවත්නා ප්රශ්න, පනත්, අයවැය, දූෂණ හා දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය ගැටලු විමර්ශනය කර
සාධාරණ මූලධර්ම අනුව වාර්තා ඉදිරිපත් කරන බලවත් ආයතනයකි.
මෙය පාර්ලිමේන්තුවේ පාරාධීන පාලනය (Parliamentary Oversight) ක්රියාත්මක කරමින් රටේ ජනධිපති පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට ඉතා වැදගත් වේ.
👉 ප්රසන්න විජයසිංහ..
 |
Comments
Post a Comment