Posts

Showing posts from July 16, 2026
Image
මොළයේ ප්‍රදේශ මානසික ජීවිතයේ වාසස්ථානය ලෙස මිනිස් මොළය - වඩාත් සංකීර්ණ බුද්ධිමය ක්‍රියාවලීන්ගේ සිට සාමාන්‍ය සහ අවිඥානික ශාරීරික පාලනය දක්වා අනිවාර්යයෙන්ම අතිශයින් සංකීර්ණ වේ. මොළයේ විශාලතම කොටස ඉතා පරිණාමය වූ මස්තිෂ්කයයි. ඉහළම කොටස අර්ධගෝල දෙකකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම පෙති හතරක් ඇති අතර, ඒ තුළ තවත් බොහෝ උප කොටස් ඇත. මස්තිෂ්ක බාහිකය මස්තිෂ්කයේ පිටත තට්ටුව සාදයි. මොළය තුළ ගැඹුරින් පිහිටා ඇත්තේ බාසල් ගැන්ග්ලියා, ඇමිග්ඩලා සහ හිපොකැම්පස් වැනි අත්‍යවශ්‍ය ව්‍යුහයන් ය. මොළයේ පතුලට මස්තිෂ්ක සහ මොළයේ කඳ ඇතුළු වඩාත් ප්‍රාථමික ව්‍යුහයන් ඇත. මේවා තීරණාත්මක කාර්යයන් ද ඉටු කරයි. මොළයේ කොටස් හරහා දිවෙන කශේරුකා ස්නායු යුගල දුසිමක් ඇති අතර, එමඟින් මොළය හිස, බෙල්ල සහ ඉහළ ශරීරයේ මාංශ පේශි සහ සංවේදක අවයව සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ. මොළයේ කශේරුකා ලෙස හඳුන්වන අන්තර් සම්බන්ධිත අවකාශ හතරක් ද අඩංගු වන අතර ඒවා මස්තිෂ්ක තරලය නිපදවා පුරවා ඇත. මෙම තරලය මොළයේ බාහිර කොටසට සහ සුෂුම්නාව දක්වා බෙදා හරිනු ලබන අතර, එහිදී එය භෞතික බලපෑමට එරෙහිව කුෂන් සපයන අතර සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වය පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. මොළය සහ සුෂුම්නා...
Image
  ස්නායු විද්‍යාව යනු කුමක්ද? ස්නායු විද්‍යාව මිනිස් මොළයේ සහ ස්නායු පද්ධතියේ ව්‍යුහය සහ ක්‍රියාකාරිත්වය පරීක්ෂා කරයි. ස්නායු විද්‍යාඥයින් මොළය යාන්ත්‍රික මට්ටමින් සිතියම්ගත කිරීම සඳහා සෛලීය සහ අණුක ජීව විද්‍යාව, ව්‍යුහ විද්‍යාව සහ කායික විද්‍යාව, මානව හැසිරීම් සහ සංජානනය සහ අනෙකුත් විෂයයන් භාවිතා කරයි. මිනිසුන්ට ඇස්තමේන්තුගත බිලියන සියයක් නියුරෝන හෝ මොළයේ සෛල ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම අනෙකුත් සෛල සමඟ සම්බන්ධතා දහසක් පමණ ඇත. නූතන ස්නායු විද්‍යාවේ විශාල අභියෝගයක් වන්නේ සෛල-සෛල සන්නිවේදනයේ සියලුම ජාල - සියලු සිතුවිලි, හැඟීම් සහ හැසිරීම් සකසන මොළයේ පරිපථ - සිතියම්ගත කිරීමයි. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ටිකෙන් ටික මතුවන පින්තූරය "සම්බන්ධකය" ලෙස හැඳින්වේ. නව සම්බන්ධතා සහ ස්නායු පරිපථ විස්තාරණය කිරීමට මොළයට ඇති හැකියාව - ස්නායු ප්ලාස්ටික් බව - සියලු ඉගෙනීම් වලට යටින් පවතී. ජීව විද්‍යාව සහ මනෝවිද්‍යාව ස්නායු විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ එක්සත් වී, වේදනා සංජානනය තුළ මොළයේ භූමිකාව හෝ පාකින්සන් රෝගයට යටින් පවතින හේතුව වැනි ප්‍රශ්නවලට මුහුණ දෙයි. පරිගණක සමාකරණ, රූපකරණය සහ අනෙකුත් මෙවලම් පර්යේෂකයන්ට සහ වෛද්‍ය විශේ...