WANASPATHI - වනස්පති

      හිපාර්කස්- ත්‍රිකෝණමිතියේ පියා සහ තාරකා විද්‍යාත්මක නිරවද්‍යතාවයේ පුරෝගාමියා.. ග්‍රීක ගණිතඥයෙක්, තාරකා විද්‍යාඥයෙක් සහ භූගෝල විද්‍යාඥයෙක් වන නයිසියා හි හිපර්කස් (ක්‍රි.පූ. 190 - ක්‍රි.පූ. 120 පමණ), පුරාණ විද්‍යාවේ වඩාත්ම බලගතු චරිතයක් ලෙස සමරනු ලැබේ. බොහෝ විට "ත්‍රිකෝණමිතියේ පියා" ලෙස සැලකෙන හිපාකස්, නවීන ත්‍රිකෝණමිතිය සහ තාරකා විද්‍යාව සඳහා අඩිතාලම දමමින්, ඔහුගේ පෙරළිකාර ක්‍රමවේදයන් සහ ගැඹුරු තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය සමඟින් තාරකා විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණ විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කළේය. ඔහුගේ දායකත්වය විද්‍යා ඉතිහාසයේ චිරස්ථායී දායාදයක් ඉතිරි කරමින් බහුවිධ විෂයයන් ඔස්සේ විහිදී ගියේය. *ත්‍රිකෝණමිතික වගු සංවර්ධනය ස්මාරක වැදගත්කමකින් යුත් ජයග්‍රහණයක් වන ප්‍රථම දන්නා ත්‍රිකෝණමිතික වගුව නිර්මාණය කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ හිපාර්කස් විසිනි. ඔහුගේ කාර්යයට පෙර, නිවැරදි තාරකා විද්‍යාත්මක අනාවැකි සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන කෝණික දුර ගණනය කිරීමට ක්‍රමානුකූල ක්‍රමයක් නොතිබුණි.  ඔහුගේ වගුව පදනම් වූයේ අංශක 360 කට බෙදා ඇති කවයක් මත වන අතර එය බැබිලෝනියානු ගණිතයෙන් උරුම වූ සංකල්පයකි. හිපාර්චස් විවිධ කෝණවලට ...

විද්‍යාව සහ දැනුම ලුහුබැඳීම: මායිම්වලින් ඔබ්බට විශ්වීය උත්සාහය… විශ්වය තේරුම් ගැනීමට මානව වර්ගයාගේ සාමූහික උත්සාහයේ ආලෝකයක් ලෙස විද්‍යාව බොහෝ කලක සිට හඳුනාගෙන ඇත. "විද්‍යාවට සහ දැනුම හඹායාමට රටක්, ආගමක් සහ දේශපාලන සම්බන්ධයක් නැත" යන ප්‍රකාශය, විද්‍යාත්මක විමර්ශනයේ විශ්වීය ස්වභාවය සහ මානව සමාජය බොහෝ විට සංලක්ෂිත වන සීමාවන් හා බෙදීම්වලින් එය වෙන්වීම අවධාරනය කරයි. එහි නිර්මල ස්වරූපයෙන්, විද්‍යාව මෙම නිර්මිතයන් අභිබවා ගොස් සත්‍යය සෙවීමේ හවුල් ප්‍රයත්නයෙහි මිනිසුන් එක්සත් කරයි. *විද්‍යාවේ විශ්වය විද්‍යාව භූගෝල විද්‍යාවෙන්, සංස්කෘතියෙන් හෝ දේශපාලන මතවාදයෙන් බැඳී නැත. එය පදනම් වී ඇත්තේ ස්වාභාවික ලෝකය ක්‍රමානුකූලව නිරීක්ෂණය කිරීම, උපකල්පන සැකසීම සහ විශ්වීය මූලධර්ම අනාවරණය කර ගැනීම සඳහා දැඩි පරීක්‍ෂා කිරීම මත ය. භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන්, මිනිස් සිරුරේ යාන්ත්‍ර විද්‍යාව හෝ පරිසර පද්ධතිවල හැසිරීම් අධ්‍යයනය කළත්, සොයාගත් මූලධර්ම සියලු සංස්කෘතීන් සහ දේශසීමා හරහා සත්‍ය වේ.  මෙම විශ්වීයත්වය ගුරුත්වාකර්ෂණය, ආලෝකයේ වේගය සහ ජානමය උරුමය වැනි ගෝලීය සංසිද්ධීන් මගින් විදහා දක්වයි. මෙම විද්‍යාත්මක ස...

ඇමරිකාව විසින් සපයනු ලබන දිගු දුර සහ බැලස්ටික් මිසයිල භාවිතා කරමින් යුක්රේනය රුසියාවට පහර දීම.... උපකල්පිත දර්ශනය ගෝලීය පරිමාණයෙන් ගැඹුරු මිලිටරි හා සමාජීය ප්‍රතිවිපාක ඇති කරනු ඇත. විභව ප්‍රතිඵල සහ ඇඟවුම් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණයක් පහත දැක්වේ. *මිලිටරි විශ්ලේෂණය *යුක්රේන-රුසියා ගැටුම උත්සන්න වීම *රුසියාවේ සෘජු ප්‍රතිචාරය: එවැනි ක්‍රියාවක් රුසියාවෙන් දැවැන්ත පළිගැනීමක් ඇති කරනු ඇත, තීව්‍ර කරන ලද සාම්ප්‍රදායික යුද්ධ, යුක්‍රේන නගර සහ යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කිරීම සහ සමහර විට උපායශීලී න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාර වැනි සාම්ප්‍රදායික නොවන ආයුධ භාවිතා කිරීම. *යුද්ධයේ ව්‍යාප්තිය: රුසියාවට එක්සත් ජනපදය සැපයූ දිගු දුර මිසයිල භාවිතය සෘජු බටහිර මැදිහත්වීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ හැකි අතර, ගැටුම නේටෝ හෝ යුරෝපීය ප්‍රදේශවලට පුළුල් කරයි. *ප්‍රොක්සි වෝෆෙයාර් තීව්‍ර කිරීම: අවි සැපයුම්, ඔත්තු බෙදාගැනීම් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පිටුබලය හරහා රුසියාවට ඉරානය, උතුරු කොරියාව හෝ චීනය වැනි සහචරයින් විසින් වැඩි සහයෝගයක් ලබා දීම දක්වා ගැටුම පුළුල් විය හැකිය. *න්‍යෂ්ටික උත්සන්න වීමේ අවදානම රුසියාවේ න්‍යෂ්ටික මූලධර්මය පැවැත්මේ තර්ජන ව...

                    නිකොලා ටෙස්ලා (1856-1943)   සර්බියානු-ඇමරිකානු නව නිපැයුම්කරුවෙකු, ඉංජිනේරුවෙකු සහ භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වූ අතර, ඉතිහාසයේ වඩාත්ම දීප්තිමත් හා විකේන්ද්‍රික මනසක් ලෙස පුළුල් ලෙස සැලකේ. නවීන විදුලි පද්ධති සහ බොහෝ තාක්ෂණික දියුණුව සඳහා ඔහුගේ පෙරළිකාර කාර්යය පදනම දැමීය. පහත දැක්වෙන්නේ ටෙස්ලාගේ ජීවිතය, සොයාගැනීම් සහ ඒවායේ කල්පවත්නා බලපෑම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විස්තරයකි. * චරිතාපදානය  නූතන ක්‍රොඒෂියාවේ ස්මිල්ජන් හි උපත ලද ටෙස්ලා ඕතඩොක්ස් පූජකයෙකුගේ පුතෙකි. කුඩා කල සිටම ඔහු විශිෂ්ට මතකයක් සහ විද්‍යාව කෙරෙහි ඇල්මක් පෙන්නුම් කළේය. ටෙස්ලා ග්‍රාස්හි ඔස්ට්‍රියානු පොලිටෙක්නික් හි ඉංජිනේරු විද්‍යාව හැදෑරූ අතර පසුව 1884 දී එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය වීමට පෙර යුරෝපයේ සේවය කළේය. ඔහු එක්සත් ජනපදයේ තෝමස් එඩිසන් ළඟ කෙටි කලක් සේවය කළ නමුත් එකඟ නොවීම් හේතුවෙන් ඉවත් විය. පසුව ඔහු තමාගේම රසායනාගාර සහ සමාගම් ආරම්භ කළේය.  ටෙස්ලාගේ වෘත්තීය ජීවිතය විප්ලවීය නව නිපැයුම් සහ මූල්‍ය අරගලවල එකතුවකින් සලකුණු විය. ඔහුගේ ඡායාරූප මතකය, දෘශ්‍ය ච...

                 සොක්‍රටීස්ගේ මරණය සියදිවි නසා ගැනීමක්ද ඝාතනයක්ද?  සම්භාව්‍ය ග්‍රීක දාර්ශනික සොක්‍රටීස්, ක්‍රිස්තු පූර්ව 399 දී ඇතීනියානු ජූරි සභාවක් විසින් මරණීය දණ්ඩනයට ලක් කිරීමෙන් පසු වස හෙම්ලොක් කෝප්පයක් පානය කිරීමෙන් ඔහුගේ අවසානය සිදු විය. ඔහුගේ මරණය සංකීර්ණ දාර්ශනික හා ඓතිහාසික විවාදයක් මතු කරයි: එය සියදිවි නසාගැනීමක් හෝ මිනීමැරුමක් ද? මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සැපයීම සඳහා, අප සමාජ දේශපාලන සන්දර්භය, ඔහුට එරෙහිව ගෙන එන චෝදනා සහ ජීවිතය සහ මරණය පිළිබඳ ඔහුගේ දාර්ශනික ස්ථාවරය සලකා බැලිය යුතුය. *සොක්‍රටීස්ගේ නඩු විභාගය සහ දඬුවම් නියම කිරීම සොක්‍රටීස්ගේ මරණය හා සම්බන්ධ තත්වයන් ඇති වන්නේ ඇතන්ස්හි ඔහුගේ නඩු විභාගයෙනි. ඔහුට ප්‍රධාන චෝදනා දෙකක් එල්ල විය. 1. ඇතැන්ස්හි තරුණයන් දූෂිත කිරීම: සොක්‍රටීස්ගේ නූගත්කම ප්‍රශ්න කිරීමේ සහ හෙළිදරව් කිරීමේ ක්‍රමය (සොක්‍රටික් ක්‍රමය) සම්ප්‍රදායික සාරධර්මවලට වල කැපීම සහ අධිකාරයට අභියෝග කිරීමට ඇතීනියානු තරුණයින්ට බලපෑම් කිරීම ලෙස සැලකේ. 2. අභිප්‍රාප්තිය:නගරයේ දෙවිවරුන් පිළි නොගැනීම සහ නව දෙවිවරුන් හඳුන්වා දීම සම...

IMF ශ්‍රී ලංකාවේ විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම් විධිවිධාන යටතේ තුන්වන සමාලෝචනයේදී කාර්ය මණ්ඩල මට්ටමේ ගිවිසුමකට එළැඹේ… නොවැම්බර් 22, 2024 මෙහෙවර අවසන් මාධ්‍ය නිවේදනවලට රටක සංචාරයකින් පසු මූලික සොයාගැනීම් ඉදිරිපත් කරන IMF කාර්ය මණ්ඩල කණ්ඩායම්වල ප්‍රකාශ ඇතුළත් වේ. මෙම ප්‍රකාශයේ ප්‍රකාශිත අදහස් IMF කාර්ය මණ්ඩලයේ අදහස් වන අතර IMF හි විධායක මණ්ඩලයේ අදහස් අවශ්‍යයෙන්ම නියෝජනය නොවේ. මෙම මෙහෙයුමේ මූලික සොයාගැනීම් මත පදනම්ව, කාර්ය මණ්ඩලය විසින් කළමනාකාරීත්ව අනුමැතියට යටත්ව, සාකච්ඡාව සහ තීරණය සඳහා IMF හි විධායක මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලබන වාර්තාවක් සකස් කරනු ඇත. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) මගින් අනුග්‍රහය දක්වන ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනේ තුන්වන සමාලෝචනය අවසන් කිරීම සඳහා IMF කාර්ය මණ්ඩලය සහ ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ කාර්ය මණ්ඩල මට්ටමේ එකඟතාවයකට පැමිණ ඇත. සමාලෝචනය IMF කළමනාකාරිත්වය විසින් අනුමත කර IMF විධායක මණ්ඩලය විසින් සම්පූර්ණ කරන ලද පසු, ශ්‍රී ලංකාවට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 333 ක පමණ මූල්‍යකරණයකට ප්‍රවේශය ලැබෙනු ඇත. වැඩසටහනේ අරමුණු සඳහා න...

      ⭐ නවෝදයට පාර කියු ආදරණීය පියාණෙනි අද ඔබ සිටියා නම්…. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ (ජවිපෙ) ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකු වූ මගේ ආදරණීය පියාණන්ගේ කැපකිරීම් සහ නොසැලෙන කැපවීම ආවර්ජනය කරමින් මම මේ ලිපිය ලියන්නේ ඉමහත් අභිමානයෙන් සහ ගැඹුරු ගෞරවයෙනි. ඔහුගේ ජීවිතය යුක්තිය, සමානාත්මතාවය සහ අපේ මාතෘභූමියේ විමුක්තිය පිළිබඳ දැක්ම සඳහා කැප වූ අතර, ඒ සඳහා ඔහුගේ නොසැලෙන කැපවීම මා තුළ මහත් ආස්වාදයක් ලබා දෙයි. මගේ පියා, ගෞරවනීය නායක රෝහණ විජේවීර සමඟ සමීපව කටයුතු කරමින්, 1971 කැරැල්ලට නායකත්වය දීම සඳහා ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය - පද්ධතිමය පීඩනයට අභියෝග කිරීමට සහ ජනතාවාදී රජයක් සඳහා සටන් කිරීමට නිර්භීත හා හෘදයාංගම උත්සාහයක්. මාර්ගය සිතාගත නොහැකි දුෂ්කරතාවලින් පිරී තිබුණද, සැබෑ නිදහස සෑම පුරවැසියෙකුම සවිබල ගැන්වීම තුළ ඇති බව විශ්වාස කිරීමෙන් ඔහු නොසැලී සිටියේය. අද, මේ රටේ ජනතාවාදී ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම දකින විට - මගේ පියා සහ ඔහුගේ සහෘදයන් සිහින මැවූ මොහොතක් - මම කෘතඥතාවයෙන් පිරී සිටිමි. එය බොහෝ විට තම ආරක්‍ෂාව, සුවපහසුව සහ ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කරමින්, මෙම දර්ශනය සඳහා තම සියලු කැපකිරීම් කළ අයගේ නොපසුබස...